Semantik tahlilga asoslangan yuqori unumdorlikka ega SQL dvijogi

Qabul qilingan: 2026-05-31

Nashr etilgan: 2026-06-06

Annotatsiya

Zamonaviy MBBT (Maʼlumotlar bazasini boshqarish tizimlari) meʼmorchiligining murakkablashib borishi va qayta ishlanadigan maʼlumotlar hajmining ortishi soʻrovlarni bajarishning klassik usullarini axborot tizimlarining «tor boʻgʻzi»ga (toʻsiqqa) aylantirmoqda. Maqolada semantik tahlil usullari hamda qoidalarga asoslangan optimallashtirishdan (RBO) foydalanuvchi, yuqori unumdorlikka ega relyatsion SQL dvijogini loyihalash va dasturiy realizatsiya qilish masalalari koʻrib chiqilgan. Tizimning AST-parser, bogʻlovchi (Binder) va tegishli algoritmlarni qoʻllagan holda soʻrovlar daraxtini optimallashtiruvchi modullarni oʻz ichiga olgan qatʼiy konveyerli meʼmorchiligi tavsiflangan. Ishda klassik iteratorli ijro modelidan (Volcano) voz kechib, NumPy kutubxonasi vositalari yordamida amalga oshirilgan paketli-vektorlashtirilgan ustunli yondashuvdan foydalanish asoslab berilgan. Telemetriya va Graphviz orqali vizuallashtirish modullarining joriy etilishi ishlab chiqilgan dvijokdan tizimli dasturiy taʼminot sohasidagi kelgusi ilmiy tadqiqotlar uchun shaffof platforma sifatida foydalanish imkonini beradi. Shaxsiy SQL dvijogini yaratish yuqori darajali soʻrovlarning tezkor quyi darajali operatsiyalarga aylanish mexanikasini ichkaridan oʻrganishga xizmat qiladi.

Adabiyotlar ro'yxati

  1. Дейт, К. Дж. Введение в системы баз данных / К. Дж. Дейт ; перевод с английского под редакцией под ред. К. А. Птицына. – 8-е издание. – Москва : Вильямс, 2019. – 1328 с. – ISBN 978-5-8459-2045-4.

  2. Коулинг, Э. Высокопроизводительный SQL. Оптимизация планов выполнения и архитектура движков СУБД / Э. Коулинг; перевод с английского И. В. Рузманова. – Москва: ДМК Пресс, 2022. – 412 с. – ISBN 978-5-97060-951-4.

  3. Гарсиа-Молина, Г. Системы баз данных. Полный курс : учебное пособие / Г. Гарсиа-Молина, Д. Ульман, Д. Уидом ; перевод с английского под редакцией В. В. Бакарева. – Москва : Вильямс, 2019. – 1088 с. – ISBN 978-5-8459-2041-6. (Здесь подробно описаны алгоритмы оптимизации запросов, логические и физические планы выполнения).

Mualliflar haqida

Xodiev Shukhrat Ilkhamovich
National University of Uzbekistan
Buriev Iskandar I.
Jumaniyozov Donyorbek B.

Litsenziya

Mualliflik huquqi (c) 2026 MMIT Proceedings

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Qanday iqtibos keltirish kerak

Semantik tahlilga asoslangan yuqori unumdorlikka ega SQL dvijogi. (2026). MMIT Proceedings, 95-100. https://doi.org/10.61587/

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.