Virtual muhitlar uchun milliy avatar obrazini yaratishning vizual-semantik modeli

Qabul qilingan: 2026-05-21

Nashr etilgan: 2026-06-06

Annotatsiya

Maqolada virtual muhitlar uchun milliy avatar obrazini yaratish masalasi texnik va madaniy jihatdan ko‘rib chiqildi. Tadqiqotning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, avatar faqat foydalanuvchining raqamli ko‘rinishi emas, balki virtual makonda milliy o‘zlikni ifodalovchi belgi ham bo‘lishi mumkin. Shu nuqtayi nazardan milliy kiyim, do‘ppi, atlas-adras matolari, hududiy naqshlar, ranglar, yuz va gavda nisbatlari kabi elementlarni 3D modelga tartibli kiritish yondashuvi ishlab chiqildi. Ishda foto tasvirni tahlil qilish, fonni ajratish, yuz orientir nuqtalarini aniqlash, 3D baza modelga milliy kiyim va teksturalarni biriktirish, tayyor natijani GLB, VRM yoki FBX formatlariga eksport qilish bosqichlari tavsiflandi. Natijada ta’lim, virtual muzey, turizm va metaverse muhitlarida qo‘llash mumkin bo‘lgan vizual-semantik model taklif etildi.

Adabiyotlar ro'yxati

  1. Yee N., Bailenson J. The Proteus Effect: The Effect of Transformed Self-Representation on Behavior. Human Communication Research. 2007. Vol. 33, No. 3. P. 271-290. DOI: 10.1111/j.1468-2958.2007.00299.x

  2. Slater M., Sanchez-Vives M. V. Enhancing Our Lives with Immersive Virtual Reality. Frontiers in Robotics and AI. 2016. Vol. 3. Article 74. DOI: 10.3389/frobt.2016.00074

  3. Dionisio J. D. N., Burns W. G. III, Gilbert R. 3D Virtual Worlds and the Metaverse: Current Status and Future Possibilities. ACM Computing Surveys. 2013. Vol. 45, No. 3. Article 34. DOI: 10.1145/2480741.2480751

  4. Mystakidis S. Metaverse. Encyclopedia. 2022. Vol. 2, No. 1. P. 486-497. DOI: 10.3390/encyclopedia2010031

  5. Sylaiou S., Liarokapis F., Kotsakis K., Patias P. Virtual museums, a survey and some issues for consideration. Journal of Cultural Heritage. 2009. Vol. 10, No. 4. P. 520-528. DOI: 10.1016/j.culher.2009.03.003

  6. Blanz V., Vetter T. A Morphable Model for the Synthesis of 3D Faces. Proceedings of SIGGRAPH 1999. P. 187-194. DOI: 10.1145/311535.311556

  7. Kanazawa A., Black M. J., Jacobs D. W., Malik J. End-to-End Recovery of Human Shape and Pose. Proceedings of the IEEE Conference on Computer Vision and Pattern Recognition (CVPR). 2018. P. 7122-7131.

  8. Google AI Edge. MediaPipe Face Landmarker documentation. Elektron manba. Murojaat sanasi: 21.05.2026.

  9. Khronos Group. glTF 2.0 Specification. Elektron manba. Murojaat sanasi: 21.05.2026.

  10. American Journal of Technology and Applied Sciences. Modern Technological Approaches and 3D Design in Clothing Design Creation. // 2025. https://americanjournal.org/index.php/ajtas/article/view/3263

  11. Giyosov U., Nuraliev F., and Ibodullaev S. Metaverse muhitida virtual 3D universitetini qurish uchun dasturiy vositasini ishlab chiqish va loyihalashtirish. Me’morchilik va qurilish muammolari (ilmiy-texnik jurnal) 2024.

  12. Sh.A.Nazirov, F.M.Nuraliyev, B.Z.To‘rayev. Kompyuter grafikasi va dizayn. 0 ‘quv qo‘llanma. -Т.: «Fan va texnologiya», 2015, 256 bet. Nazirov Sh.A. Kompyuter grafikasi va dizayn.pdf

  13. T. RIXSIBOYEV KOMPYUTER GRAFIKASI 0 ‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi adabiyot jamg'armasi nashriyoti , T.; 2006, 168 bet. Kompyuter grafikasi (T.Rixsiboyev).pdf

  14. A.Sh. Muxamadiyev, B.Z. To‘rayev. 3D modellashtirish va raqamli animatsiya. –T.: «Aloqachi», 2017, 348 bet. 3d modellashtirish va raqamli animatsiya.pdf

  15. Ibodullayev S., and Giyosov U. A variety of virtual reality implementations for creative learning, International Scientific Conference «Global Science And Innovations 2019: Central Asia»Nur-Sultan, Kazakhstan, May 2019.

  16. Fakhriddin N., Ulugbek G., Akbarjon U., and Azizbek A. (2021). Implementation of the R-Function for virtual environment objects of the simple shapes. Proceedings of the International Conference on Information Science and Communications Technologies: Applications, Trends and Opportunities. ICISCT.

  17. 17. Fakhriddin N., and Inoyatov M. (2024). R-funksiyasi yordamida murakkab 3D obyektlarni qurish. Наука и технология в современном мире, 3(11), 9–11

  18. 18. Morozov М., Nuraliev F., Hamidov V., and Giyosov U. Placing a custom 3d object in the virtual world environment. // Journal of Advances in information technology engineering technology & engineering geometry №2, Vol.2, page.32-39, 2020, Toshkent. https://dx.doi.org/10.24412/2181 1431-2020-2-3-8 15.3D-Ace Studio. 3D Modeling for Metaverses. // 3D-Ace, 2022. https://3dace.com/3d-modeling/3d-modeling-for-metaverses/

  19. 19. Nuraliev F.M., Morozov M.N., Giyosov U.E., Yorqulov J. Virtual o‘quv muhitida murakkab shakllarning 3D obyektlarini geometrik modellashtirish uchun R-funktsiyasini qo'llash to‘g‘risida // Dasturiy ta’minot tizimlari va hisoblash usullari. 2023. No 3. 18-28-betlar. DOI: 10.7256/2454-0714.2023.3.36937 EDN: ZDVQZC URL: https://nbpublish.com/library_read_article.php?id=36937

Mualliflar haqida

Muxamedjonova Fotima Baxodir qizi
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, “Televizion va media texnologiyalar” kafedrasi, magistr
Nuraliyev Faxriddin Murodillayevich
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, “Televizion va media texnologiyalar” kafedrasi, t.f.d., professor

Litsenziya

Qanday iqtibos keltirish kerak

Virtual muhitlar uchun milliy avatar obrazini yaratishning vizual-semantik modeli. (2026). MMIT Proceedings, 969-974. https://doi.org/10.61587/

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.

Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari