Sun’iy intellektga asoslangan iqtisodiyotda raqamli boshqaruv, xususiy sektor innovatsiyalari va iste’molchilar xulq-atvori
Qabul qilingan: 2026-05-29
Nashr etilgan: 2026-06-06
Annotatsiya
Raqamli boshqaruv ma’lumotlar va sun’iy intellektga asoslangan iqtisodiyot rivojlanishining asosiy omillaridan biriga aylanib, kompaniyalarning innovatsion faolligiga hamda iste’molchilar xulq-atvoriga ta’sir ko‘rsatmoqda. Ushbu tadqiqotning maqsadi sun’iy intellektga asoslangan iqtisodiyot sharoitida raqamli boshqaruvning xususiy sektor innovatsiyalari, biznes o‘sishi va iste’molchilar xulq-atvori transformatsiyasiga ta’sirini tahlil qilishdan iborat. Tadqiqotda Scopus ma’lumotlar bazasida indekslangan va 2021–2025-yillarda chop etilgan 108 ta ilmiy nashr tahliliga asoslangan bibliometrik yondashuv qo‘llanilgan. Tahlil uchun R dasturlash tilidagi Bibliometrix paketiga asoslangan Biblioshiny vositasidan foydalanilgan. Bu nashr faolligi dinamikasi, asosiy tadqiqot yo‘nalishlari va mavzular o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqliklarni aniqlash imkonini bergan. Natijalar raqamli boshqaruv ikki tomonlama vazifani bajarishini ko‘rsatadi: bir tomondan, raqamli infratuzilma va me’yoriy barqarorlikni shakllantirish orqali innovatsiyalarni rag‘batlantiradi, ikkinchi tomondan esa ma’lumotlarni tartibga solish, algoritmlar shaffofligi va raqobatni himoya qilish bilan bog‘liq talablarni kuchaytiradi. Iste’molchilar ishonchi raqamli platformalar shaffofligi, sun’iy intellektni mas’uliyat bilan joriy etish va boshqaruv mexanizmlarining samaradorligiga tobora ko‘proq bog‘liq bo‘lib borayotgani aniqlangan. Innovatsiyalarni qo‘llab-quvvatlash, raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish va jamoat manfaatlarini himoya qilishni uyg‘unlashtiruvchi muvozanatli tartibga solish modellarini shakllantirish zarurligi haqida xulosa chiqarilgan.
Kalit so‘zlar
Adabiyotlar ro'yxati
-
Abrardi, L., Cambini, C., & Rondi, L. (2021). Artificial intelligence, firms and consumer behavior: A survey. Journal of Economic Surveys, 35(2), 556–597.
-
Babina, T., Fedyk, A., He, A., & Hodson, J. (2024). Artificial intelligence, firm growth, and product innovation. Journal of Financial Economics, 153(1), 103745.
-
Chen, Y. (2020). China Economic Review, 62, 101482.
-
Comunale, M. (2024). IMF Working Papers.
-
Cong, L., Xie, D., & Zhang, L. (2021). Management Science, 67(12), 7289–7308.
-
Dawes, S. S., & Helbig, N. (2015). Government Information Quarterly, 32(4), 459–463.
-
Gupta, S. (2025). International Journal for Multidisciplinary Research.
-
Hao, X., Miao, E., Sun, Q., Ke, L., Wen, S., & Xue, Y. (2024). Technological Forecasting and Social Change, 199, 123570.
-
Ul-Anam, M. R., Hossain, D., Sohel, M., Saha, S., & Islam, M. A. (2026). Digital Governance and Private-Sector Innovation: Impacts on Business Growth and Consumer Behavior in the Artificial Intelligence Based Economy. Indiana Journal of Economics and Business Management, 6(3), 14–26.
-
Kuziemski, M., & Misuraca, G. (2020). AI governance in the public sector: Three tales from the frontiers of automated decision-making in democratic settings. Telecommunications Policy, 44(6), 101976.
-
Nitzberg, M., & Zysman, J. (2021). Journal of European Public Policy, 28(8), 1191–1214.
-
Reier Forradellas, R. F., & Garay Gallastegui, L. M. (2021). Laws, 10(3), 70.
-
Toderacu, C., & Ștefan, I. (2025). EU Digital Strategy Governance, Innovation and Business.
-
Zhang, L., & Zhang, X. (2025). Technological Forecasting and Social Change.
-
Zhou, S. (2025). Applied Economics Letters.
Mualliflar haqida
Litsenziya
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.