SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARI XAVFINI BASHORAT QILISH: GIBRID ENSEMBLE MODEL VA IZOHLANUVCHANLIKKA ASOSLANGAN YONDASHUV
Qabul qilingan: 2026-05-23
Nashr etilgan: 2026-06-06
Annotatsiya
Ushbu maqolada yurak-qon tomir kasalliklari (YQTK) xavfini erta va aniq bashorat qilish maqsadida jadvalli klinik ko’rsatkichlar (XGBoost), elektrokardiografiya vaqt qatorlari (BiLSTM+Attention) va tibbiy tasvirlar (CNN) integratsiyasiga asoslangan gibrid sun’iy intellekt modeli ishlab chiqildi. Model MIMIC-IV, UK Biobank va PTB-XL ma’lumotlar to’plamlari birlashmasida o’qitildi (sinov to’plami n = 10 832), SHAP izohlanuvchanlik tahlili va Federated Learning paradigmasi bilan to’ldirildi. Gibrid model AUC-ROC = 0.968, sezgirlik 92,7% va Brier score = 0,049 ko’rsatkichlariga erishib, an’anaviy Framingham xavf shkalasidan barcha mezonlarda ustun chiqdi (p < 0,001). Olingan natijalar ko’p modellikli, izohlanuvchan va maxfiylikni saqlovchi yondashuvning klinik amaliyotga tatbiq etish istiqbollarini ko’rsatadi.
Kalit so‘zlar
Adabiyotlar ro'yxati
-
Roth, G. A., Mensah, G. A., Johnson, C. O. et al. (2020). Global burden of cardiovascular diseases and risk factors, 1990–2019. Journal of the American College of Cardiology, 76(25), 2982–3021.
-
Krittanawong, C., Virk, H. U. H., Bangalore, S. et al. (2020). Machine learning prediction in cardiovascular diseases: a meta-analysis. Scientific Reports, 10(1), 16057.
-
Shah, P., Shukla, M., Dholakia, N. H., & Gupta, H. (2025). Predicting cardiovascular risk with hybrid ensemble learning and explainable AI. Scientific Reports, 15(1), 17927.
-
Lundberg, S. M., & Lee, S. I. (2017). A unified approach to interpreting model predictions. Advances in Neural Information Processing Systems, 30, 4765–4774.
-
McMahan, H. B., Moore, E., Ramage, D., Hampson, S., & Agüera y Arcas, B. (2017). Communication-efficient learning of deep networks from decentralized data. AISTATS, 54, 1273–1282.
-
Dwork, C., McSherry, F., Nissim, K., & Smith, A. (2006). Calibrating noise to sensitivity in private data analysis. TCC 2006, LNCS 3876, 265–284.
-
Hannun, A. Y., Rajpurkar, P., Haghpanahi, M. et al. (2019). Cardiologist-level arrhythmia detection using a deep neural network. Nature Medicine, 25(1), 65–69.
-
DeLong, E. R., DeLong, D. M., & Clarke-Pearson, D. L. (1988). Comparing the areas under two or more correlated receiver operating characteristic curves. Biometrics, 44(3), 837–845.
Mualliflar haqida
Litsenziya

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.