Ekologik barqarorlik va mintaqaviy yashil iqtisodiyot rivoji: bilimlar xaritasi va tadqiqotning istiqbolli yo‘nalishlari
Qabul qilingan: 2026-05-28
Nashr etilgan: 2026-06-06
Annotatsiya
Ekologik barqarorlik va mintaqaviy yashil iqtisodiyotni rivojlantirish global ekologik muammolarni hal etishda muhim yo‘nalishlarga aylangan bo‘lsa-da, ushbu ikki soha kesishmasidagi ilmiy bilimlarning intellektual tuzilmasi va tadqiqotning ilg‘or yo‘nalishlari hali yetarli darajada tizimlashtirilmagan. Mazkur tadqiqotda CiteSpace dasturi yordamida 2000–2026-yillarda Web of Science Core Collection bazasidan olingan 306 ta taqrizdan o‘tgan ilmiy maqola asosida keng qamrovli bilimlar xaritalash amalga oshirildi. Tadqiqotda kalit tushunchalarning birgalikda uchrashini tahlil qilish, klasterlarni aniqlash, vaqt dinamikasini vizuallashtirish va iqtiboslar faolligining keskin o‘sishini aniqlash usullari qo‘llanib, ushbu ilmiy yo‘nalishning evolyutsion rivojlanishi va yangi tadqiqot chegaralari ochib berildi. Natijalar oltita asosiy tematik klasterni aniqladi: fiskal markazsizlashtirish, energiya iste’moli, yashil o‘sish, barqaror rivojlanish, mintaqaviy rivojlanish va ko‘llarni qayta tiklash. Ushbu yo‘nalishlar o‘zaro bog‘lovchi tushunchalar orqali bir-biriga ulanib, ko‘p o‘lchovli, biroq yaxlit tadqiqot maydonini shakllantiradi. Tahlil institutsional va boshqaruvga asoslangan yondashuvlardan texnologik-ekologik integratsiya tomon paradigma siljishini ko‘rsatdi. Bunda “raqamli yashil iqtisodiyot” va “adolatli o‘tish” eng faol rivojlanayotgan yangi tadqiqot yo‘nalishlari sifatida namoyon bo‘ldi. Tadqiqot kelajakdagi ilmiy izlanishlar uchun tizimli yo‘l xaritasini taqdim etadi hamda ekologik barqarorlikni mintaqaviy yashil iqtisodiyot strategiyalari bilan uyg‘unlashtirishga intilayotgan siyosat ishlab chiquvchilar uchun dalillarga asoslangan tavsiyalar beradi.
Kalit so‘zlar
Adabiyotlar ro'yxati
-
Chen, C. M. (2004). Searching for intellectual turning points: Progressive knowledge domain visualization. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 101(Supplement 1), 5303-5310. https://doi.org/10.1073/pnas.0307513100
-
Chen, C. M., Chen,Y., Hou,J. H., & Liang,Y. X. (2006). CiteSpace II: Detecting and visualizing emerging trends and transient patterns in scientific literature. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 57(3), 359-377. https://doi.org/10.1002/asi.20317
-
Mishra, P., & Pandey, V. K. (2025). Triple bottom line and environmental sustainability: Evolution of global ESG research—a bibliometric analysis. Environmental Sciences Europe, 37(1), Article 136. https://doi.org/10.1186/s12302-025-01184-9
-
Ferraz, D., Falguera, F. P. S., Mariano, E. B., & Hartmann, D. (2021). Linking economic complexity, diversification, and industrial policy with sustainable development: A structured literature review. Sustainability, 13(3), Article 1265. https://doi.org/10.3390/su13031265
-
Kouskoura, A., Kalliontzi, E., Skalkos, D., & Bakouros, I. (2024). Assessing the key factors measuring regional competitiveness. Sustainability, 16(6), Article 2574. https://doi.org/10.3390/su16062574
-
Qudrat-Ullah, H. (2023). A review and analysis of green energy and the environmental policies in South Asia. Energies, 16(22), Article 7486. https://doi.org/10.3390/en16227486
-
Ding, Q., Huang, J., Yan, Y., & Chen, J. (2026). Digitalization, peer effects, and corporate green innovation. Emerging Markets Finance and Trade. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/1540496X.2026.2615000
-
Baghel, N., Kumar, A., Manjunath, K., & Prakash, O. (2025). Advancing local energy markets in India: Policy framework, regulatory barriers, and sustainable energy transition. Wiley Interdisciplinary Reviews: Energy and Environment, 14(3), Article e70013. https://doi.org/10.1002/wene.70013
-
O'Gilvie, H., Rasul, M. G., Mandal, N. K., Nabi, M. N., & Naiker, M. (2026). Renewable methanol resources to achieve energy transition goals and environmental sustainability in the Gladstone (Australia) industrial hub—A review. Biomass and Bioenergy, 209, Article 108968. https://doi.org/10.1016/j.biombioe.2026.108968
-
Li, Z., Deng, Y., Zheng, M., Yang, L., He, C., Yang, C., Li, C., Wang, J., Zhang, X., Zhao, Y., & Liu, B. (2026). A review of global aquaculture wastewater treatment and management: Sustainable pathways through technological innovations and policy coordination. Journal of Hazardous Materials, 503, Article 141235. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2026.141235
Mualliflar haqida
Litsenziya

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.